Nieuw BioClock-onderzoek: het nut van licht dimmen en donkerte in de stad voor vleermuizen en insecten

Het trok veel bekijks van buurtbewoners toen BioClock-onderzoekers Hannah Broeckx en Sander Buddendorf lantaarnpalen in Den haag en Rotterdam kwamen behangen met hun meetapparatuur. Zij deden onderzoek naar de effecten van gedimd versus fel nachtelijk kunstlicht op stedelijke dwergvleermuizen en hun prooien: vliegende insecten.

We kennen het beeld allemaal wel: een straatlantaarn met een zwerm vliegende insecten in de ban van het licht. Dit gedrag is erg schadelijk voor insecten. Ze raken uitgeput, worden verbrand door de lamp en zijn een makkelijke prooi voor bepaalde roofdieren, zoals sommige vleermuissoorten. Ook deze vleermuizen zijn echter de dupe van de felle lampen. Het licht trekt namelijk zo veel insecten aan dat de competitie in het donker groter kan worden.

De vraag is: wat kunnen we hieraan doen? BioClock-onderzoekers Hannah Broeckx en Sander Buddendorf onderzochten in een recent gepubliceerde studie of het dimmen van straatverlichting uitkomst kan bieden.

Insecten en vleermuis activiteit meten

Ze bevestigde hun meetapparatuur aan een donkere controle paal en verschillende lantaarnpalen die elke nacht wisselende tussen normaal en gedimd licht. Insecten activiteit werd gemeten door een camera gericht op een plakkerig plastic A4’tje, en vleermuizen door een microfoon die de echolocatie van vleermuizen kan opnemen. Hiermee konden ze precies achterhalen hoeveel insecten werden aangetrokken en hoe actief de vleermuizen waren bij de verschillende lichtbehandelingen. 

Belangrijkste uitkomsten

Wat blijkt: het dimmen van straatverlichting zorgt voor minder aantrekking van vliegende insecten. Wel zorgde zowel fel als gedimd licht ervoor dat de activiteit van insecten door de nacht heen anders was ten opzichte van de donkere controle. Ook zagen de onderzoekers dat dwergvleermuizen liever in het donker jagen dan bij gedimde lantaarns, en ze de insecten dus niet blindelings volgen naar het licht.

Hoewel dimmen het natuurlijke donker niet kan vervangen, lijkt het volgens de onderzoekers wel een eenvoudige en nuttige maatregel voor behoud van de stedelijke biodiversiteit. Het behoud van donkere plekken blijft echter cruciaal!

Lees de volledige publicatie hier.